Hàng chục loài chỉ mọc trên quần đảo này. Chúng sống trên vách đá, trong khe nứt và trên lớp đất mỏng vài xăng-ti-mét.
Vì sao có loài riêng
Quần đảo bị cô lập giữa biển, nên các quần thể thực vật tới đây rồi tiến hoá tách biệt qua thời gian dài.
Số loài đặc hữu cao bất thường so với diện tích, và phần lớn tập trung ở những nơi khó tiếp cận nhất.
Vách đá là nơi trú ẩn
Các vách đá và dải đá đổ ở bờ tây nam giữ được thảm thực vật bản địa tốt nhất.
Không phải vì điều kiện ở đó tốt mà vì con người không tới được, nên chúng thoát khỏi chăn thả và xây dựng.
Cây bụi thơm
Thảm thực vật phổ biến là cây bụi thấp có tinh dầu: xạ hương, hương thảo, cây mát ti và bụi gai.
Tinh dầu giảm bốc hơi nước và làm động vật ăn cỏ tránh xa, hai lợi thế then chốt ở nơi khô và từng bị chăn thả nặng.
Cây quốc gia
Loài cây được chọn làm biểu tượng quốc gia là một loài bụi đặc hữu chỉ mọc trên các vách đá ven biển.
Nó rất hiếm và chỉ còn ở vài quần thể nhỏ, nên nó vừa là biểu tượng vừa là lời nhắc về mức độ mong manh.
Hoa củ mùa xuân
Nhiều loài ngủ suốt mùa khô rồi bung lên chỉ vài tuần sau mưa đầu mùa.
Chiến lược này cho phép chúng hoàn tất cả chu kỳ trong khoảng thời gian ngắn có nước, rồi rút xuống đất chờ năm sau.
Lan dại
Có hàng chục loài lan đất nhỏ nở vào mùa xuân, nhiều loài chỉ cao vài xăng-ti-mét.
Một số dùng chiến thuật giả dạng côn trùng cái để dụ ong đực tới thụ phấn, và cơ chế đó rất chuyên biệt nên rất dễ tổn thương.
Rừng gần như không còn
Quần đảo từng có rừng nhưng nó đã biến mất gần như hoàn toàn từ rất lâu do chặt và chăn thả.
Chỉ còn vài mảng cây nhỏ được bảo vệ, và chúng cho biết thảm thực vật gốc từng trông ra sao.
Tường đá khô là sinh cảnh
Hàng nghìn cây số tường đá xếp không vữa tạo ra vô số khe hở và hốc nhỏ.
Chúng là nơi trú của thằn lằn, ốc, côn trùng và là chỗ bám cho rêu, dương xỉ và cây bụi nhỏ.
Nghĩa là một công trình nông nghiệp do con người xây đã trở thành một trong những sinh cảnh quan trọng nhất của quần đảo.
Cây trên vách đá biển
Một nhóm loài sống ngay trên vách chịu gió mặn và không có đất, bám vào khe nứt.
Chúng phải chịu cả hạn, cả muối và cả gió, và đó là điều kiện khắc nghiệt nhất mà thực vật ở đây phải đối mặt.
Cây trồng đã thành cảnh quan
Cây ô liu, sung, carob và cây có múi đều do con người mang tới nhưng nay là phần không tách rời của cảnh quan.
Nhiều loài chim và côn trùng đã thích nghi với chúng, nên chúng cũng có giá trị sinh thái chứ không chỉ nông nghiệp.
Loài ngoại lai xâm lấn
Một số cây du nhập mọc nhanh và lấn át loài bản địa ở vùng đất bỏ hoang.
Việc kiểm soát chúng phải làm bằng tay và lặp lại, vì chúng mọc lại trong vài mùa nếu ngừng.
Cây trong đô thị
Loài cây trồng trên phố phải chịu nắng, gió mặn và lớp đất rất mỏng.
Nhiều dự án chọn loài chịu hạn bản địa thay cho cây ngoại nhập cần tưới, và đó vừa tiết kiệm nước vừa nuôi côn trùng bản địa.
Mùa hoa theo tháng
Mùa hoa bắt đầu ngay từ giữa mùa đông và đạt đỉnh vào tháng ba tháng tư.
Tới tháng sáu thì gần như tất cả đã tàn và cả quần đảo chuyển sang màu nâu cho tới mùa mưa sau.
Khoảng thời gian xanh đó rất ngắn, và đó là lý do nó được người sống ở đây chờ đợi rõ rệt tới vậy.
Vườn thực vật và ngân hàng hạt
Có vườn thực vật và ngân hàng hạt giống lưu giữ loài bản địa và giống cây trồng cổ.
Bảo tồn tại chỗ vẫn được ưu tiên, vì một loài cần cả môi trường của nó chứ không chỉ cần hạt được cất giữ.
Mối đe doạ lớn nhất
Mất môi trường sống do xây dựng là mối đe doạ trực tiếp nhất, trên một quần đảo đã gần kín.
Với loài chỉ còn vài quần thể nhỏ, một dự án đơn lẻ cũng có thể xoá sổ phần lớn cá thể còn lại.
Hỏi đáp
Vì sao có nhiều loài đặc hữu?
Vì quần đảo bị cô lập giữa biển nên các quần thể tiến hoá tách biệt.
Chúng sống ở đâu?
Chủ yếu trên vách đá và dải đá đổ ở bờ tây nam, nơi con người không tới được.
Xem hoa vào mùa nào?
Mùa xuân, vài tuần sau mưa đầu mùa.
Mối đe doạ lớn nhất là gì?
Mất môi trường sống do xây dựng trên một quần đảo đã gần kín.
