Mật độ dân số cao nhất châu Âu và rất ít cây. Đó là bài toán đang được xử lý muộn hơn mức cần.
Vì sao ít cây
Lớp đất mỏng, nước khan hiếm, gió mặn và mật độ xây dựng cao đều chống lại việc trồng cây.
Thêm vào đó, các thị trấn cổ được quy hoạch với phố hẹp tạo bóng bằng tường nhà chứ không bằng cây.
Bóng từ kiến trúc
Ở khu phố cổ, bóng mát đến từ chiều cao nhà và bề rộng phố chứ không từ tán cây.
Đây là giải pháp khí hậu hoàn toàn hợp lý trong một đô thị đá, và nó hiệu quả suốt nhiều thế kỷ.
Vườn lịch sử
Có các khu vườn có tường bao xây từ thời các hiệp sĩ, nằm trên bờ thành nhìn ra cảng.
Chúng dùng cây trong chậu, hành lang có mái và bể nước, và chúng là mô hình vườn thích nghi với khí hậu khô.
Công viên rất ít
Diện tích không gian xanh trên đầu người thuộc nhóm thấp nhất châu Âu.
Vài công viên lớn tập trung ở một số khu, còn phần lớn khu dân cư chỉ có quảng trường lát đá.
Công viên quốc gia
Có một công viên lớn được tạo từ đất trống phía trong đảo, với đường đi bộ, chỗ chơi và cây trồng mới.
Đây là dự án quy mô lớn nhất về không gian xanh, và nó cho thấy có thể tạo ra không gian mới nếu có đất và ý chí.
Trồng cây gì
Cây được chọn phải chịu hạn, chịu gió mặn và sống được trên lớp đất mỏng.
Loài bản địa và loài Địa Trung Hải được ưu tiên hơn cây ngoại nhập cần tưới nhiều, cả vì nước lẫn vì côn trùng bản địa.
Quảng trường và không gian công cộng
Trong đô thị đá, quảng trường lát đá trước nhà thờ là không gian công cộng chính của mỗi thị trấn.
Chúng không có cây nhưng chúng có bóng từ các công trình xung quanh vào một số khung giờ.
Nhiều dự án gần đây thêm cây trong chậu lớn và mái che di động vào những quảng trường này, vì trồng cây xuống đất không khả thi.
Nước để tưới
Tưới cây công cộng dùng nước tái chế chứ không dùng nước sinh hoạt.
Điều này là bắt buộc chứ không phải lựa chọn, vì nước sạch quá quý để dùng cho cảnh quan.
Đảo nhiệt đô thị
Bê tông và đá giữ nhiệt khiến các khu đông đúc nóng hơn hẳn vào ban đêm.
Cây xanh, mái sáng màu và không gian thoáng đều giảm được hiệu ứng này, và nó ngày càng quan trọng khi mùa hè kéo dài hơn.
Vườn trên mái và ban công
Nhiều hộ trồng cây trong chậu trên mái bằng và ban công, và đó là dạng cây xanh phổ biến nhất ở đây.
Nó không thay được công viên nhưng nó cộng lại thành một diện tích đáng kể trên toàn đô thị.
Cây trưởng thành rất quý
Một cây lớn ở nơi này mất hàng chục năm mới đạt kích thước đó, trong điều kiện đất mỏng và ít nước.
Vì vậy trồng mười cây con không bù được một cây trưởng thành bị chặt, và đó là lập luận trung tâm trong mọi tranh chấp về cây.
Cây và di sản
Một số cây cổ thụ được đưa vào danh sách bảo vệ như di sản, ngang với công trình kiến trúc.
Chúng thường đứng ở quảng trường làng hoặc cạnh nhà thờ, và chúng gắn với ký ức của cả cộng đồng chứ không chỉ có giá trị sinh học.
Việc bảo vệ chúng vì thế dễ nhận được ủng hộ hơn so với bảo vệ một mảng cây bụi không ai để ý.
Vườn cộng đồng
Có các dự án vườn cộng đồng trên đất công hoặc đất bỏ hoang trong khu dân cư.
Sản lượng không đáng kể nhưng chúng tạo không gian xanh và tạo lý do để hàng xóm gặp nhau thường xuyên.
Cây ven đường và ô nhiễm
Cây dọc các trục giao thông chịu bụi, khí thải và nhiệt phản từ mặt đường.
Chúng cũng lọc bụi và giảm tiếng ồn, nên chúng có giá trị vượt xa phần thẩm mỹ mà người ta thường nghĩ tới.
Cây trong quy hoạch
Quy định mới yêu cầu dự án lớn phải có phần cây xanh, và việc chặt cây trưởng thành cần giấy phép.
Tranh chấp về việc chặt cây để mở rộng đường đã trở thành chủ đề công khai nhiều lần, và điều đó cho thấy nhận thức đã thay đổi rõ so với trước.
Hỏi đáp
Vì sao ít cây xanh?
Đất mỏng, nước khan hiếm, gió mặn và mật độ xây dựng rất cao.
Phố cổ lấy bóng mát từ đâu?
Từ chiều cao nhà và bề rộng phố hẹp, chứ không từ tán cây.
Tưới cây bằng nước gì?
Nước tái chế, vì nước sạch quá quý để dùng cho cảnh quan.
Chặt cây có cần phép không?
Có, việc chặt cây trưởng thành cần giấy phép.
