Hai cảng tự nhiên và một mũi đất giữa chúng

Hai vịnh sâu ăn vào đất liền, một mũi đá ở giữa. Cấu hình địa lý đó đã quyết định lịch sử của cả quần đảo.

Vịnh hình thành thế nào

Các vịnh này là những thung lũng cổ bị ngập khi mực nước biển dâng sau thời kỳ băng hà.

Vì vậy chúng sâu, hẹp, có nhiều nhánh và được che chắn khỏi sóng từ mọi hướng.

Vì sao chúng đặc biệt tốt

Nước sâu ngay sát bờ cho phép tàu lớn cập sát mà không cần nạo vét.

Các nhánh vịnh tạo thêm nhiều mặt nước lặng, đủ chỗ cho cả một hạm đội neo cùng lúc.

Mũi đất ở giữa

Giữa hai vịnh là một mũi đá nhô ra, kiểm soát được lối vào của cả hai bên cùng lúc.

Thủ đô hiện nay được xây trên chính mũi đất đó, và toàn bộ thành phố là một pháo đài.

Ba thành phố bên kia vịnh

Đối diện thủ đô qua mặt nước là cụm ba thị trấn cổ nằm trên các bán đảo nhỏ.

Chúng có trước thủ đô và từng là trung tâm hàng hải, với xưởng đóng tàu và các pháo đài riêng.

Hệ thống phòng thủ chồng lớp

Qua nhiều thế kỷ, mọi mũi đất và mọi lối vào vịnh đều được xây pháo đài, tháp canh hoặc công sự.

Kết quả là một trong những hệ thống công sự tập trung dày đặc nhất thế giới trên một diện tích rất nhỏ.

Thành phố cổ trên đồi

Trước khi thủ đô hiện nay được xây, trung tâm của đảo là một thành phố có tường bao nằm trên đồi giữa đảo.

Vị trí trong nội địa được chọn vì lý do an toàn: xa biển thì khó bị cướp biển tấn công bất ngờ.

Việc dời trung tâm ra sát cảng chỉ xảy ra khi hệ thống phòng thủ đủ mạnh để bảo vệ được bờ biển.

Xưởng đóng tàu

Một nhánh vịnh được dùng làm xưởng đóng và sửa tàu từ nhiều thế kỷ, và nó vẫn hoạt động tới ngày nay.

Có các ụ khô lớn đủ cho tàu cỡ lớn, và ngành sửa chữa tàu là một trong những ngành công nghiệp truyền thống của đảo.

Cảng cho tàu du lịch

Một phần vịnh nay là bến cho tàu du lịch cỡ lớn, cập ngay dưới chân tường thành thủ đô.

Hình ảnh một con tàu khổng lồ nằm sát tường thành thế kỷ mười sáu là thứ tóm tắt khá gọn nền kinh tế hiện nay.

Cảng container ở nơi khác

Hoạt động hàng hoá container được chuyển sang một cảng riêng ở phía nam đảo.

Cảng này chuyên trung chuyển: phần lớn container qua đây chỉ đổi tàu chứ không vào thị trường nội địa.

Vịnh nhỏ ở phía bắc

Ngoài hai cảng lớn, bờ đông bắc còn nhiều vịnh nhỏ hơn với bãi cát và bến thuyền.

Chúng là nơi tập trung khách sạn và du lịch biển, và chúng có tính chất hoàn toàn khác so với khu cảng.

Ụ khô và sửa tàu ngày nay

Ngành sửa chữa tàu vẫn hoạt động với các ụ khô đủ lớn cho tàu container và tàu du lịch.

Nó là một trong số ít ngành công nghiệp nặng còn lại, và nó tận dụng đúng lợi thế tự nhiên của vịnh sâu.

Tháp canh ven biển

Ngoài các pháo đài lớn quanh cảng còn một chuỗi tháp canh nhỏ rải khắp bờ biển.

Chúng được xây để phát hiện tàu lạ và truyền tín hiệu bằng lửa từ tháp này sang tháp kia, phủ được cả vòng đảo.

Nhiều tháp vẫn còn đứng và nay là điểm mốc quen thuộc trên các tuyến đi bộ ven biển.

Vịnh và ô nhiễm

Nước trong vịnh chịu áp lực từ tàu bè, xưởng sửa tàu và nước thải đô thị.

Chất lượng nước đã cải thiện rõ sau khi các nhà máy xử lý nước thải được xây, và một số khu vực nay đã bơi được trở lại.

Việc tàu du lịch cắm neo và chạy máy phát khi cập bến là nguồn phát thải được quan tâm, và có kế hoạch cấp điện bờ cho tàu.

Bến phà và giao thông trên nước

Có phà chở khách chạy ngang vịnh nối thủ đô với các thị trấn bên kia, mất chỉ vài phút.

Đây là cách đi nhanh nhất giữa hai bờ, vì đi đường bộ phải vòng quanh cả vịnh.

Vì sao mọi thế lực đều muốn nơi này

Một cảng nước sâu an toàn nằm giữa Địa Trung Hải là tài sản chiến lược hiếm có.

Đó là lý do quần đảo lần lượt nằm dưới quyền kiểm soát của hết thế lực này tới thế lực khác suốt hàng nghìn năm, và mỗi lớp đều để lại dấu trên chính bờ vịnh.

Hỏi đáp